Üsküdar’da Sinaptik Budama Beyni Güçlendiriyor

Özellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerinde yoğun olarak görülen bu süreçte kullanılan sinir bağlantılarının güçlendiğini, kullanılmayan bağlantıların ise zamanla zayıfladığını aktaran Dr. Şalçini, öğrenme ve günlük deneyimlerin beyin üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Dr. Şalçini, kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, müzikle ilgilenmek, spor yapmak ve sosyal ilişkileri sürdürmek gibi faaliyetlerin aktif kullanılan sinir ağlarını desteklediğini belirterek, beynin yaşam boyunca deneyimlere göre kendini yeniden düzenleyebilen dinamik bir yapıya sahip olduğunu söyledi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, sinaptik budamanın beyin gelişimindeki rolü, çocukluk ve ergenlik dönemindeki önemi ve yaşam boyu beyin sağlığını destekleyen alışkanlıklar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

BEYİNDE FAZLA BAĞLANTI, DAHA YÜKSEK ZEKÂ ANLAMINA GELMİYOR

Sinaptik budamanın sağlıklı beyin gelişiminin önemli mekanizmalarından biri olduğunu belirten Dr. Şalçini, beynin özellikle doğumdan sonraki dönemde çok sayıda sinaptik bağlantı oluşturduğunu söyledi.

Beynin tüm bağlantıları aynı şekilde korumadığını ifade eden Şalçini, kullanılmayan veya işlevsel olmayan bağlantıların zaman içerisinde elendiğini, böylece daha etkin sinir ağlarının oluştuğunu aktardı.

Sinaptik budamanın toplumda zaman zaman yanlış yorumlandığını dile getiren Şalçini, önemli olanın bağlantıların sayısından çok işlevselliği olduğunu vurguladı. Bu doğal süreç sayesinde beynin bilgi işleme, dikkat ve öğrenme gibi işlevlerinin daha verimli hale gelebildiğini belirtti.

ÇOCUKLUK VE ERGENLİK DÖNEMİ ÖNE ÇIKIYOR

Sinaptik budamanın özellikle yaşamın ilk yıllarında ve ergenlik döneminde daha yoğun gerçekleştiğini kaydeden Dr. Şalçini, bebeklik döneminde çok hızlı şekilde yeni sinir bağlantıları oluştuğunu söyledi.

Çocuğun gelişimiyle birlikte sık kullanılan bağlantıların güçlendiğini, daha az kullanılanların ise zayıfladığını belirten Şalçini, ergenlik döneminde ise beynin planlama, dikkat ve karar verme gibi işlevlerinde önemli rol oynayan bölgelerinde yeniden yapılanmalar görüldüğünü ifade etti.

Bu nedenle çocukluk ve ergenlik döneminde edinilen deneyimlerin beyin gelişimi açısından önemli olduğunu aktardı.

ÖĞRENME, BEYİNDEKİ SİNİR AĞLARINI DESTEKLİYOR

Öğrenme faaliyetlerinin sinaptik bağlantılar üzerinde etkili olduğunu belirten Dr. Şalçini, zihinsel ve fiziksel aktivitelerin beyin sağlığı açısından önem taşıdığını söyledi.

Kitap okumak, yabancı dil öğrenmek, müzikle ilgilenmek, spor yapmak ve sosyal etkileşimde bulunmak gibi faaliyetlerin kullanılan sinir ağlarının güçlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade eden Şalçini, beynin yaşam boyunca deneyimlere bağlı olarak kendini yeniden düzenleyebildiğini dile getirdi.

KALİTELİ UYKU BEYİN İÇİN ÖNEMLİ

Uyku sırasında beynin gün içerisinde edinilen bilgileri işlediğini belirten Şalçini, kaliteli uykunun öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesi ve gereksiz bağlantıların düzenlenmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

Özellikle çocuklar ve ergenler açısından yeterli ve düzenli uykunun sağlıklı beyin gelişiminin temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Şalçini, uyku düzeninin zihinsel performansla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

SAĞLIKLI YAŞAM ALIŞKANLIKLARI BEYİN GELİŞİMİNİ DESTEKLİYOR

Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve zihinsel olarak aktif kalmanın beyin sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Dr. Şalçini, bu alışkanlıkların sinir hücreleri arasındaki iletişimin sağlıklı şekilde sürdürülmesine ve bilişsel işlevlerin korunmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Omega-3 açısından zengin besinlerin de dengeli beslenme içerisinde yer almasının beyin sağlığını destekleyen unsurlardan biri olduğunu aktardı.

SİNAPTİK BUDAMA ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR SÜRÜYOR

Sinaptik budama mekanizmasındaki farklılıkların bazı nörogelişimsel ve psikiyatrik durumlarla ilişkisini inceleyen bilimsel çalışmaların devam ettiğini belirten Şalçini, araştırmalarda otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile şizofreni gibi durumlarla çeşitli bağlantıların incelendiğini söyledi.

Bununla birlikte söz konusu hastalıkların tek bir nedene bağlanamayacağını vurgulayan Şalçini, genetik ve çevresel pek çok faktörün birlikte rol oynayabileceğinin altını çizdi.

BEYİN YAŞAM BOYU DEĞİŞMEYE DEVAM EDİYOR

Geçmişte yetişkin beyninin değişimini büyük ölçüde tamamladığının düşünüldüğünü ancak günümüzde beynin yaşam boyunca değişebildiğinin bilindiğini belirten Dr. Şalçini, yeni beceriler öğrenmenin ve zihinsel olarak aktif kalmanın her yaşta mümkün olduğunu ifade etti.

Beynin yeni bağlantılar oluşturabildiğini ve mevcut bağlantıları deneyimlere göre yeniden düzenleyebildiğini aktaran Şalçini, öğrenmenin yaşla sınırlı olmadığını belirterek zihinsel aktivitelerin, yeni becerilerin ve sosyal yaşamın beyin sağlığını destekleyen önemli unsurlar olduğunu söyledi.